Mộc đáy và năm sản xuất của bật lửa Zippo qua các thời kỳ
Hướng dẫn cách xem mộc đáy Zippo và xác định năm sản xuất từ Zippo cổ đến hiện đại. Giải mã dấu chấm, gạch, số La Mã, A–L và mã năm Zippo.
Mộc đáy là một trong những chi tiết quan trọng nhất khi tìm hiểu một chiếc bật lửa Zippo. Chỉ cần quan sát phần đáy vỏ, người chơi có thể tìm thấy nhiều thông tin liên quan đến thời kỳ sản xuất, logo, mã ngày tháng và đôi khi là bằng sáng chế.
Tuy nhiên, không phải Zippo ở mọi thời kỳ đều đọc năm sản xuất theo cùng một cách. Zippo đời đầu chủ yếu được nhận biết qua kiểu mộc, logo, thiết kế và thông tin bằng sáng chế; đến giữa thập niên 1950 hãng mới bắt đầu sử dụng hệ thống date code trên đáy để phục vụ kiểm soát chất lượng. Về sau, hệ thống này lần lượt sử dụng các dấu chấm/gạch, số La Mã và cuối cùng là chữ cái A–L kết hợp số năm như ngày nay.
Với một số ít thông tin góp nhặt và kinh nghiệm trong quá trình tiếp xúc với Bật lửa Zippo, Batluario.vn chúng tôi xin chia sẻ một vài thông tin hữu ích về mộc đáy và năm sản xuất của bật lửa zippo qua các thời kỳ. Hy vọng có thể giúp ích cho người chơi :
-
Bảng tổng hợp mộc đáy và năm sản xuất của bật lửa zippo qua các thời kỳ
Với hầu hết các bộ sưu tầm bật lửa Zippo thì ngày sản xuất của mỗi bật lửa ảnh hưởng đến giá trị của nó. Các thông tin bên dưới đáy của mỗi bật lửa Zippo có thể giúp bạn xác định năm sản xuất của nó. Hầu hết tất cả zippo chế tạo từ 1933 đến 1957 thì được xác định bởi kiểu, dáng và bằng sáng chế hoặc bằng sáng chế đang chờ cấp.
Bắt đầu từ giữa những năm thập niên 50, mã ngày đã được đóng dấu vào dưới đáy của mỗi hộp quẹt Zippo. Mục đích ban đầu chỉ dùng để kiểm soát chất lượng. Các mã có kể từ ngày này đã trở thành một ký hiệu vô giá để thu gom bật lửa Zippo. Sự xuất hiện của từ “Zippo” ở dưới đáy là một đầu mối quan trọng cung cấp để xác định năm sản xuất của bật lửa Zippo . Từ khi chiếc bật lửa đầu tiên ra đời Zippo đã có 3 sự thay đổi quan trọng đó là:
Từ năm 1933 đến giữa những năm thập niên 50 chữ Zippo chỉ được đóng dấu trên hộp chứa bật lửa.
Giai đoạn từ 2 từ cuối những năm thập niên 40 cho đến năm 1955 Zippo đã phát triển và cho đóng logo và mã vào đáy hộp quẹt Zippo.
Đến cuối những năm thập niên 70 thì logo được thiết kế lại, logo này bắt đầu đóng vào đáy hộp quẹt Zippo vào năm 1980.
Tìm hiểu thêm:
Zippo chính hãng có gì khác hàng giả? 20 cách phân biệt chính xác nhất phân biệt Zippo thật giả
Mộc đáy Zippo là gì?
Mộc đáy Zippo (Zippo Bottom Stamp) là phần ký hiệu được đóng hoặc khắc ở đáy vỏ bật lửa. Tùy từng thời kỳ, khu vực này có thể xuất hiện logo Zippo, chữ BRADFORD, PA., MADE IN U.S.A., thông tin patent, các dấu chấm hoặc gạch, số La Mã, chữ cái và chữ số.
Zippo cho biết hệ thống mã ngày tháng ban đầu được sử dụng nhằm hỗ trợ kiểm soát chất lượng và nhận diện các lô bật lửa được gửi về sửa chữa. Theo thời gian, nó trở thành một công cụ rất hữu ích cho giới sưu tầm trong việc xác định tuổi của bật lửa.
Đây cũng là lý do khi kiểm tra một chiếc Zippo cũ, người chơi thường có thói quen xem mộc đáy trước tiên.
– Sau đây là biểu đồ mộc đáy và năm sản xuất của bật lửa Zippo:
Bảng tổng hợp mộc đáy và năm sản xuất của bật lửa Zippo qua các thời kỳ
Mộc đáy áp dụng cho Zippo Slim
Hướng dẫn xem chi tiết
Mỗi dòng là một năm sản xuất, bao gồm 3 cột:
– Cột thứ nhất là năm sản xuất: ví dụ trên hình : năm 1994
– Cột thứ 2 là ký hiệu bên trái dưới đáy: A to L (là các ký hiệu của tháng sản xuất: A đến L tương đương từ tháng 1 đến tháng 12)
Tháng 1: A
Tháng 2: B
Tháng 3: C
Tháng 4: D
Tháng 5: E
Tháng 6: F
Tháng 7: G
Tháng 8: H
Tháng 9: I
Tháng 10: J
Tháng 11: K
Tháng 12: L
– Cột thứ 3 là ký hiệu bên phải dưới đáy: X
Các thuật ngữ tiếng Anh:
Patent Pending: Bằng sáng chế đang chờ cấp
Patent 2032695: Bằng sáng chế số hiệu 2032695
Có thể bạn quan tâm: Các mẫu giấy hướng dẫn sử dụng Zippo qua các thời kỳ
1. Mộc đáy Zippo đời đầu: 1933 đến giữa thập niên 1950
Những chiếc Zippo đời đầu không thể áp dụng cách đọc A–L + hai chữ số giống Zippo hiện đại.
Theo tài liệu chính thức của Zippo, phần lớn bật lửa sản xuất 1933–1957 có thể được nhận diện thông qua kiểu dáng, model, kiểu logo và các dấu patent/patent pending. Hệ thống date code chỉ bắt đầu được đưa lên đáy bật lửa từ khoảng giữa thập niên 1950.
Một dấu hiệu quan trọng khác là sự thay đổi logo. Zippo cho biết từ 1933 đến giữa thập niên 1950, chữ Zippo trên mộc đáy sử dụng dạng chữ khối; logo dạng script được phát triển cuối thập niên 1940 và dần xuất hiện trên mộc đáy khoảng năm 1955.
Mộc đáy Zippo khoảng 1951–1953
Ở một số Zippo thời kỳ này có thể bắt gặp các nội dung như:
ZIPPO MFG. CO. BRADFORD, PA.
ZIPPO
PAT. 2032695 MADE IN U.S.A.
Đây là giai đoạn mà patent number, kiểu chữ, kết cấu vỏ và những đặc điểm sản xuất khác có giá trị lớn trong việc ước tính đời Zippo.
Mộc đáy khoảng 1953–1955
Năm 1950, Zippo được cấp bằng sáng chế Hoa Kỳ thứ hai, số 2,517,191. Vì vậy những thay đổi về thông tin patent trên đáy cũng trở thành một dấu hiệu hữu ích khi nghiên cứu Zippo giai đoạn này.
Lưu ý quan trọng: Không nên xác định một chiếc Zippo rất cổ chỉ bằng một ký hiệu duy nhất. Cần đối chiếu đồng thời mộc đáy, logo, patent, vỏ, bản lề, ruột và các đặc điểm của vỏ.
2. Zippo bắt đầu sử dụng mã ngày sản xuất từ giữa thập niên 1950
Đây là bước ngoặt quan trọng đối với người sưu tầm.
Zippo xác nhận từ giữa những năm 1950, date code bắt đầu được đóng dưới đáy bật lửa. Mục đích ban đầu không phải dành cho người sưu tầm mà là kiểm soát chất lượng và hỗ trợ nhận diện sản phẩm khi được gửi về hãng.
Từ đây, việc xác định năm sản xuất của nhiều chiếc Zippo trở nên có hệ thống hơn.
Hệ thống ký hiệu sau đó trải qua nhiều thay đổi:
dấu chấm/gạch → chữ cái và số La Mã → chữ cái và chữ số.
Zippo mô tả chính quá trình tiến hóa này trong tài liệu về Bottom Stamp của hãng.
3. Mộc đáy Zippo dùng dấu chấm và dấu gạch
Một trong những kiểu mộc khiến người mới chơi Zippo dễ nhầm nhất là những chiếc có các dấu chấm hoặc dấu gạch nằm hai bên logo Zippo.
Những dấu này không phải lỗi đóng mộc hay chi tiết trang trí ngẫu nhiên. Chúng thuộc hệ thống date code mà Zippo sử dụng để nhận diện thời gian sản xuất.
Khi xem Zippo thuộc giai đoạn này, người chơi cần quan sát:
- số lượng ký hiệu bên trái;
- số lượng ký hiệu bên phải;
- ký hiệu là chấm hay gạch;
- kiểu logo Zippo;
- cách bố trí chữ BRADFORD, PA. MADE IN U.S.A.
Không nên chỉ đếm tổng số dấu rồi tự suy ra năm, vì hệ thống thay đổi theo từng giai đoạn.
4. Giai đoạn số La Mã – Roman Numerals
Một giai đoạn rất dễ nhận biết khác là Zippo sử dụng Roman Numerals – số La Mã trong date code.
Ví dụ, bạn có thể gặp những ký hiệu như:
II, III, IV, V… IX, X, XI…
Khi gặp Zippo thuộc hệ thống này, cần đọc ký hiệu theo bảng date code tương ứng chứ không áp dụng cách đọc của Zippo hiện đại.
Điểm đặc biệt là hệ thống mã đáy Zippo đã tiếp tục phát triển theo thời gian. Hãng xác nhận hệ thống dấu chấm/gạch ban đầu sau đó được thay thế bởi chữ cái và số La Mã, trước khi chuyển sang hệ thống chữ cái + chữ số hiện nay.
5. Mộc đáy Zippo hiện đại – chữ A đến L và mã năm
Đây là hệ thống dễ đọc nhất và cũng là kiểu mà người mua Zippo hiện nay thường gặp.
Hệ thống hiện tại sử dụng:
Chữ cái = tháng sản xuất
Hai chữ số = năm sản xuất
Zippo xác nhận các chữ cái từ A đến L lần lượt đại diện cho tháng 1 đến tháng 12.
| Mã | Tháng | Mã | Tháng |
|---|---|---|---|
| A | 1 | G | 7 |
| B | 2 | H | 8 |
| C | 3 | I | 9 |
| D | 4 | J | 10 |
| E | 5 | K | 11 |
| F | 6 | L | 12 |
Ví dụ cách đọc mộc đáy Zippo
Nếu đáy Zippo ghi:
A ZIPPO 08
thì:
A = tháng 1
08 = năm 2008
→ Chiếc Zippo được sản xuất vào tháng 1/2008.
Tương tự:
F ZIPPO 15 → tháng 6/2015
J ZIPPO 20 → tháng 10/2020
L ZIPPO 24 → tháng 12/2024
Đây chính là ưu điểm lớn của hệ thống hiện đại: người dùng có thể xác định tương đối trực tiếp tháng và năm sản xuất của vỏ Zippo.
6. Sự thay đổi logo Zippo cũng giúp xác định thời kỳ
Ngoài date code, logo ZIPPO trên mộc đáy cũng là dấu hiệu rất đáng chú ý.
Theo Zippo, có ba giai đoạn thay đổi lớn của logo trên bottom stamp. Từ 1933 đến giữa những năm 1950, Zippo dùng dạng chữ khối. Logo script được phát triển vào cuối những năm 1940 và dần được áp dụng lên đáy khoảng năm 1955. Logo tiếp tục được thiết kế lại vào cuối thập niên 1970 và phiên bản mới được đưa vào bottom stamp năm 1980.
Vì vậy, khi xem một chiếc Zippo cổ, đừng chỉ hỏi:
“Mã này là năm bao nhiêu?”
Hãy kiểm tra cả kiểu logo + date code + patent + bố cục mộc đáy.
7. Bảng tóm tắt mộc đáy Zippo qua các thời kỳ
Có thể hình dung sự phát triển của mộc đáy theo trình tự đơn giản:
| Thời kỳ | Đặc điểm nhận biết chính |
|---|---|
| Zippo đời đầu | Logo, kiểu mộc, patent và cấu tạo là dữ liệu quan trọng |
| Từ giữa thập niên 1950 | Zippo bắt đầu sử dụng date code |
| Các hệ thống đời cũ | Có giai đoạn sử dụng chấm, gạch và các ký hiệu khác |
| Giai đoạn Roman Numerals | Xuất hiện số La Mã trong hệ thống mã |
| Zippo hiện đại | Chữ A–L chỉ tháng + số chỉ năm |
Đây là cách phân chia khái quát để người mới dễ hiểu. Khi xác định chính xác một chiếc Zippo cổ cụ thể, nên sử dụng bảng date code chính thức của Zippo thay vì chỉ dựa vào các nhóm thời kỳ nói trên.
Nếu chưa hình dung được cụ thể vớ cách hướng dẫn nêu trên, Bật Lửa RIO xin cung cấp cho các bạn những hình ảnh rõ ràng hơn như sau :
Mộc đáy Zippo giai đoạn 1932 – 1943
Mộc đáy Zippo giai đoạn 1942(43) – 1948
Mộc đáy Zippo giai đoạn 1949 – 1953
Mộc đáy Zippo giai đoạn 1953 – 1955
Mộc đáy Zippo giai đoạn 1956 – 1959
Mộc đáy Zippo giai đoạn 1960 – 1963
Mộc đáy Zippo giai đoạn 1964 – 1968
Click để xem: Sản phẩm Zippo từ năm 1966 – 1973
Mộc đáy Zippo giai đoạn 1969 – 1973
Mộc đáy Zippo giai đoạn 1974 – 1979
Mộc đáy Zippo giai đoạn 1980 – 1982
Mộc đáy Zippo giai đoạn 1982-1985
Mộc đáy Zippo giai đoạn 1985 – 1988
Mộc đáy Zippo giai đoạn 1988 – 1992
Mộc đáy Zippo giai đoạn 1992 – 1997
Mộc đáy Zippo giai đoạn 1997 – 1999
Mộc đáy Zippo giai đoạn 2000 – 2001
Mộc đáy Zippo giai đoạn 2001 – 2004
Mộc đáy Zippo giai đoạn 2005 – 2020
Vậy là từ các ký tự dưới đáy bật lửa Zippo ta đã xác định được bật lửa này được sản xuất năm nào rồi nhé !
Dưới đây là hình ảnh mộc đáy Zippo thực tế 1933 – đến 2005 mọi người có thể tham khảo thêm.
Nếu không rõ thì tải về xem nhé!
8. Mộc đáy Zippo có dùng để nhận biết Zippo thật giả không?
Có giá trị tham khảo, nhưng không nên dùng mộc đáy làm tiêu chí duy nhất.
Mộc đáy chính xác về logo, bố cục và mộc đáy là một dữ liệu quan trọng khi kiểm tra Zippo. Zippo cũng mô tả mộc đáy với logo đúng thời kỳ là dấu hiệu xác thực trên các sản phẩm của hãng.
Tuy nhiên, hàng giả ngày nay cũng có thể sao chép hình thức mộc đáy. Vì vậy cần kiểm tra tổng thể:
mộc đáy + vỏ + bản lề + ruột + bánh xe + bấc + đinh tán + búa cam + hộp + nguồn gốc sản phẩm.
—> “Cách phân biệt Zippo thật và giả”
9. Vỏ và ruột Zippo có nhất thiết cùng tháng, cùng năm?
Không nên mặc định rằng mã vỏ và mã ruột bắt buộc phải hoàn toàn giống nhau.
Vỏ và ruột là các thành phần được sản xuất riêng trước khi hoàn thiện thành sản phẩm, vì vậy việc đánh giá một chiếc Zippo chỉ dựa trên yêu cầu hai mã phải giống tuyệt đối có thể dẫn đến kết luận sai.
Đặc biệt với Zippo đã qua nhiều năm sử dụng, ruột còn có khả năng đã được thay thế hoặc sửa chữa.
Do đó, khi kiểm tra Zippo cũ, cần phân biệt: mã đáy vỏ và mã trên ruột
—> “Vỏ và ruột Zippo có nhất thiết phải trùng nhau?”
10. Vì sao người sưu tầm quan tâm đến năm sản xuất Zippo?
Năm sản xuất giúp người chơi hiểu rõ hơn về thời kỳ, phiên bản và lịch sử của chiếc bật lửa. Zippo cũng lưu ý rằng ngày sản xuất thường có ảnh hưởng đến giá trị của Zippo đối với người sưu tầm.
Ví dụ, người chơi có thể tìm:
Zippo năm sinh – bật lửa sản xuất cùng năm mình sinh.
Zippo tháng sinh – với Zippo hiện đại có thể tìm cả tháng và năm.
Zippo kỷ niệm – chọn năm cưới, năm thành lập công ty hoặc một cột mốc đặc biệt.
Zippo cổ – sưu tầm các giai đoạn có kiểu logo, patent hoặc date code đặc trưng..
11. Một số lỗi thường gặp khi đọc mộc đáy Zippo
Người mới thường mắc ba lỗi: áp dụng bảng A–L cho mọi Zippo, cho rằng cứ nhìn một ký hiệu là xác định chính xác được Zippo rất cổ, hoặc kết luận thật/giả chỉ dựa trên mộc đáy.
Đặc biệt với các mẫu Replica, cần thận trọng hơn. Zippo cho biết một số dòng Replica sử dụng mộc đáy với logo theo thời kỳ mà sản phẩm tái hiện. Vì thế vẻ ngoài “cổ” của mộc đáy không tự động có nghĩa chiếc bật lửa đó thực sự được sản xuất trong thời kỳ lịch sử tương ứng.
12. Cách kiểm tra năm sản xuất Zippo nhanh nhất
Với Zippo hiện đại, hãy nhìn đáy bật lửa và tìm chữ cái từ A–L cùng mã số năm. Ví dụ C 21 tương ứng tháng 3/2021.
Với Zippo đời cũ, cần đối chiếu ký hiệu đáy với bảng date code đúng giai đoạn.
Với Zippo rất cổ, đặc biệt các mẫu trước khi date code được áp dụng rộng rãi, hãy đối chiếu thêm logo, patent, kiểu vỏ, bản lề và các đặc điểm sản xuất khác. Zippo chính thức cũng hướng dẫn rằng nhiều mẫu 1933–1957 được xác định thông qua mẫu mã/kiểu dáng cùng patent hoặc patent-pending.
Bạn có thể tham khảo trực tiếp bảng chính thức tại Zippo – How to Date Your Zippo Lighter with the Bottom Stamp.
13. Câu hỏi thường gặp về mộc đáy Zippo
Mộc đáy Zippo là gì?
Mộc đáy là hệ thống logo, chữ và ký hiệu xuất hiện ở phần đáy vỏ Zippo. Tùy thời kỳ, những thông tin này có thể hỗ trợ xác định model hoặc thời gian sản xuất.
Chữ A–L dưới đáy Zippo có ý nghĩa gì?
Trong hệ thống hiện đại, A–L tương ứng tháng 1–12: A là tháng 1 và L là tháng 12.
Hai số bên phải mộc đáy Zippo là gì?
Trong hệ thống hiện hành, hai chữ số biểu thị năm sản xuất. Ví dụ 14 nghĩa là 2014.
Zippo cổ có mã A–L không?
Không thể dùng hệ thống hiện đại để đọc mọi Zippo cổ. Zippo đã sử dụng nhiều hệ thống date code khác nhau trong lịch sử.
Zippo trước giữa thập niên 1950 xem năm bằng cách nào?
Cần xem tổng hợp kiểu mộc, logo, model, patent/patent pending và các đặc điểm cấu tạo. Zippo cho biết date code bắt đầu xuất hiện từ khoảng giữa thập niên 1950.
Mộc đáy có chứng minh Zippo chính hãng 100% không?
Không nên dựa vào riêng mộc đáy. Cần kiểm tra đồng thời nhiều đặc điểm của bật lửa và nguồn gốc sản phẩm.
Kết luận
Mộc đáy Zippo giống như một dấu mốc lịch sử nằm ngay dưới chiếc bật lửa. Qua hơn 90 năm phát triển, mộc đáy đã thay đổi từ những thông tin về hãng và patent trên các Zippo đời đầu, sang hệ thống date code phục vụ kiểm soát chất lượng, rồi trải qua dấu chấm/gạch, số La Mã và cuối cùng là hệ thống A–L + mã năm dễ đọc hiện nay.
Với người mới, nguyên tắc dễ nhớ nhất là:
Zippo rất cổ → xem tổng hợp mộc, logo, patent và cấu tạo.
Zippo date code đời cũ → tra đúng bảng ký hiệu của giai đoạn.
Zippo hiện đại → A–L là tháng, hai số là năm.
